Waarschuwingsmedicijnen

Waarschuwingsmedicijnen

Bepaalde medicijnen en vrij verkrijgbare preparaten kunnen MG-symptomen verergeren. Het is belangrijk om uw arts te raadplegen voordat u met nieuwe medicijnen begint, inclusief vrij verkrijgbare medicijnen of preparaten. Vergeet niet om uw arts of tandarts te vertellen over uw MG-diagnose.

Download de lijst

Medicijnen die u moet vermijden of met voorzichtigheid moet gebruiken bij MG*

Veel verschillende medicijnen worden in verband gebracht met verergering van myasthenia gravis (MG). Deze medicijnassociaties betekenen echter niet per se dat een patiënt met MG deze medicijnen niet voorgeschreven zou moeten krijgen. In veel gevallen zijn meldingen van verergering van MG zeer zeldzaam. In sommige gevallen is er mogelijk alleen sprake van een "toevallige" associatie (d.w.z. niet causaal).

Bovendien kunnen sommige van deze medicijnen noodzakelijk zijn voor de behandeling van een patiënt en mogen ze niet als 'off limits' worden beschouwd. Het is raadzaam dat patiënten en artsen de mogelijkheid erkennen en bespreken dat een bepaald medicijn de MG van de patiënt kan verergeren. Ze moeten ook, indien van toepassing, de voor- en nadelen van een alternatieve behandeling overwegen, indien beschikbaar.

Het is belangrijk dat de patiënt zijn of haar arts op de hoogte stelt als MG-symptomen verergeren na het starten van een nieuwe medicatie. Alleen de meest voorkomende voorgeschreven medicijnen met het sterkste bewijs dat er een verband is met verergering van MG, worden in de onderstaande lijst weergegeven.

  • Telitromycine: Antibioticum voor community acquired pneumonie. De Amerikaanse FDA heeft een "black box"-waarschuwing voor dit medicijn in MG afgegeven. Mag niet worden gebruikt in MG.
  • fluoroquinolonen (bijv. ciprofloxacine, moxifloxacine en levofloxacine): Veel voorgeschreven breedspectrumantibiotica die geassocieerd worden met verergering van MG. De Amerikaanse FDA heeft een "black box"-waarschuwing voor deze middelen bij MG afgegeven. Wees voorzichtig, als u ze al gebruikt.
  • Botulinumtoxine: Voorkomen.
  • D-penicillamine: Gebruikt voor de ziekte van Wilson en zelden voor reumatoïde artritis. Sterk geassocieerd met het veroorzaken van MG. Vermijd.
  • Kinine: Af en toe gebruikt voor beenkrampen. Gebruik verboden behalve bij malaria in de VS.
  • Magnesium: Potentieel gevaarlijk indien intraveneus toegediend, d.w.z. voor eclampsie tijdens de late zwangerschap of voor hypomagnesiëmie. Alleen gebruiken indien absoluut noodzakelijk en observeren op verergering.
  • Macrolide antibiotica (bijv. erythromycine, azithromycine, clarithromycine): Vaak voorgeschreven antibiotica voor grampositieve bacteriële infecties. Kan MG verergeren. Voorzichtig gebruiken, indien nodig.
  • Aminoglycoside-antibiotica (bijv. gentamycine, neomycine, tobramycine): Gebruikt voor gram-negatieve bacteriële infecties. Kan MG verergeren. Voorzichtig gebruiken als er geen alternatieve behandeling beschikbaar is.
  • Corticosteroïden: Een standaardbehandeling voor MG, maar kan binnen de eerste twee weken een voorbijgaande verergering veroorzaken. Houd deze mogelijkheid nauwlettend in de gaten.
  • Procaïnamide: Wordt gebruikt bij een onregelmatige hartslag. Kan MG verergeren. Met voorzichtigheid gebruiken.
  • Desferrioxamine: Chelaatvormer gebruikt voor hemochromatose. Kan MG verergeren.
  • Bètablokkers: Wordt vaak voorgeschreven bij hypertensie, hartziekte en migraine, maar is mogelijk gevaarlijk bij MG. Kan MG verergeren. Voorzichtig gebruiken.
  • Statines (bijv. atorvastatine, pravastatine, rosuvastatine, simvastatine): Gebruikt om serumcholesterol te verlagen. Kan MG verergeren of versnellen. Voorzichtig gebruiken indien geïndiceerd en in de laagst benodigde dosis.
  • Gejodeerde radiologische contrastmiddelen: Oudere rapporten documenteren toegenomen MG-zwakte, maar moderne contrastmiddelen lijken veiliger. Voorzichtig gebruiken en observeren op verergering.

  • **Chloroquine (Aralen): Gebruikt bij malaria- en amoebe-infecties. Kan MG verergeren of versnellen. Gebruik met voorzichtigheid.

  • **Hydroxychloroquine (Plaquenil): Gebruikt voor malaria, reumatoïde artritis en lupus. Kan MG verergeren of uitlokken. Gebruik met voorzichtigheid.

Van de Internationale consensusrichtlijn voor het beheer van myasthenia gravis, http://n.neurology.org/content/87/4/419.long​

**Goedgekeurd door de MGFA Medische/Wetenschappelijke Adviesraad

Addendum van de medische en wetenschappelijke adviesraad van MGFA:

Checkpoint-remmers:

Immunotherapie voor kanker is een opwindende behandelingsvooruitgang voor veel soorten kanker. Echter, een nieuw ontdekte zeldzame bijwerking van sommige van deze behandelingen is myasthenia gravis (MG). MG wordt erkend als een zeldzame complicatie van immuuncheckpointremmers (ICI's) voor kanker (immunotherapie). Mensen die geen MG hadden voordat ze met immunotherapie begonnen, hebben een grotere kans om de ziekte te ontwikkelen, hoewel verergering van myasthenische zwakte is gemeld bij mensen met eerder gediagnosticeerde MG. De gemiddelde aanvang van MG-symptomen is binnen zes weken (bereik is twee tot 12 weken) na het starten van immunotherapie.

Tot op heden is ontwikkeling of verergering van MG gemeld voor pembrolizumab, hoewel het ook is gezien bij nivolumab, ipilimumab en andere ICI's. Risico kan toenemen bij toediening van combinaties van ICI's.

Patiënten met MG en kanker die kankerimmunotherapie overwegen, moeten met hun oncoloog en neuroloog over deze mogelijke bijwerking praten. Ook artsen die nieuw ontstane zwakte bij kankerpatiënten met immunotherapie evalueren, moeten MG overwegen.

Bovendien kan MG met ICI's gepaard gaan met ontsteking van de skelet- en/of hartspier. MG-patiënten die na ICI-behandeling een verergering van de zwakte ervaren, dienen onmiddellijk contact op te nemen met hun neuroloog en oncoloog.

Voorbeelden van immuuncheckpointremmers (ICI's):
· Pembrolizumab (Keytruda)
· Nivolumab (Opdivo)
· Atezolizumab (Tecentriq)
· Avelumab (Bavencio)
· Durvalumab (Imfinzi)
· Ipilimumab (Yervoy)